De praktijk
Een tandarts stuurt na de behandeling een factuur met een betaaltermijn van dertig dagen. Een webshop biedt ‘achteraf betalen’ aan. Een installateur rekent na plaatsing van een warmtepomp jarenlang een vast maandbedrag voor ‘service’. Voor veel ondernemers is dat gewone bedrijfsvoering. Onder de nieuwe kredietregels kan het echter als krediet gelden, met mogelijk een vergunningplicht en toezicht door de Autoriteit Financiële Markten (AFM).[1]
Op 17 november 2026 publiceerde de AFM, op verzoek van de Tweede Kamer en de minister van Financiën, een interpretatie met een stappenplan voor gangbare betaal- en facturatievormen.[2]
Het juridische punt
Sinds 20 november 2026 moeten de EU-lidstaten hun regels ter uitvoering van de herziene Europese richtlijn consumentenkrediet (CCD2) toepassen.[3] Het Nederlandse wetsvoorstel is door de Tweede Kamer aangenomen en ligt op het moment van schrijven bij de Eerste Kamer.[4] Tot de wet in werking treedt, blijven in Nederland in beginsel de huidige kredietregels van toepassing. De richting is wel duidelijk: de richtlijn merkt uitstel van betaling aan consumenten aan als krediet. Daarvan is sprake als de consument (een deel van) de prijs pas na de levering betaalt. Uitstel aan zakelijke klanten valt niet onder deze regels.[5] Niet elke vorm van later betalen valt eronder; het stappenplan van de AFM komt in de kern op het volgende neer.
- Doorlopende diensten en leveringen vallen buiten de definitie van krediet. Denk aan energie, verzekeringen, telefoon- en internetabonnementen en OV- of parkeerabonnementen. Volgens de AFM gaat het om de strekking, niet om het etiket: een ‘serviceabonnement’ dat in werkelijkheid de eerdere installatie van zonnepanelen of een warmtepomp afbetaalt, kan krediet zijn.[6]
- Platforms die uitstel van betaling bieden, vallen volgens de AFM altijd onder de regels. Het gaat om een online marktplaats met eigen producten én producten van derden.[7]
- Winkels, fysieke dienstverleners en online mkb-ondernemingen vallen niet onder de kredietregels als het uitstel ten hoogste 50 dagen na levering bedraagt, er geen rente of andere kosten worden gerekend en geen derde partij het uitstel aanbiedt.[8]
- Grote online ondernemingen hebben onder vergelijkbare voorwaarden een grens van 14 dagen, met als extra voorwaarde dat geen derde de vordering overneemt; volgens de AFM ook niet binnen een concern.
Wie niet aan alle voorwaarden voldoet, valt in beginsel onder de kredietregels. Volgens de AFM is dan een vergunning nodig of moet een derde met een vergunning het krediet verstrekken.[9]
Tips voor ondernemers
- Vooraf betalen is volgens de AFM geen uitstel. Dat geldt bijvoorbeeld voor een incasso aan het eind van de maand voor een dienst die de volgende maand wordt geleverd.[10]
- De termijn telt vanaf de levering. Een factuur die twee weken na de behandeling wordt verstuurd met een betaaltermijn van veertig dagen, komt uit op 54 dagen.[11]
- ‘Zonder kosten’ is een strikte voorwaarde. Een toeslag voor achteraf betalen of administratiekosten past daar niet bij. De AFM noemt als uitzondering alleen redelijke incassokosten volgens de wettelijke regeling.[12]
- Factoring is niet hetzelfde als buy now, pay later. Volgens de AFM kan een tandarts of winkel vorderingen aan een factoringmaatschappij verkopen zonder dat dit krediet wordt. De AFM kijkt naar de gehele constructie en vooral naar wie voor het uitstel kiest. Kiest de consument bij het afrekenen zelf voor later betalen via een derde, of wordt hij daar feitelijk naartoe gestuurd, dan zal de AFM doorgaans aannemen dat die derde krediet aanbiedt.[13]
Vragen voor ondernemers
Bedenk of de volgende vragen relevant zijn voor uw betaal- of facturatievormen:
- Betalen uw klanten (consumenten) geheel of gedeeltelijk pas ná levering?
- Rekent u voor later betalen rente, een toeslag of administratiekosten?
- Ligt de uiterste betaaldatum, gerekend vanaf de levering, verder weg dan 50 dagen, of 14 dagen als u een grote online onderneming bent?
- Verkoopt u via uw website ook producten van andere aanbieders?
- Biedt een externe partij uw klanten ‘achteraf betalen’ of betalen in termijnen aan, of koopt zij uw vorderingen op?
- Betaalt de klant via een abonnement of servicecontract in feite een eerdere levering of installatie af?
Een ‘ja’ betekent niet automatisch dat de kredietregels van toepassing zijn, maar kan wel een aanwijzing zijn dat zij een rol spelen.
Tot slot
Na de inwerkingtreding houdt de AFM hierop toezicht. Haar interpretatie is geen wetgeving: iedere onderneming blijft zelf verantwoordelijk voor de beoordeling, de AFM kan haar interpretatie aanvullen of wijzigen en het Hof van Justitie van de EU beslist uiteindelijk over de uitleg van de richtlijn. In de toezichtpraktijk wordt aan zulke interpretaties doorgaans wel veel gewicht toegekend. Wie twijfelt, kan de AFM benaderen met een beschrijving van het product en een juridische onderbouwing waarom het wel of niet onder de regels valt. Het antwoord hangt steeds af van de omstandigheden, zoals de inrichting van contract en betaalproces.[14]
Contact
ACG International adviseert ondernemers over financieel toezichtrecht en consumentenrecht. Vragen over uw betaal- of facturatievormen? Neem gerust contact met ons op via +31 20 800 64 00 of Neem gerust contact met ons op via +31 20 800 64 00 of info@acginter.com.
[1]AFM, nieuwsbericht van 17 november 2026 (hierna: AFM-nieuwsbericht); AFM, ‘Interpretatie over de toepassing van de herziene richtlijn consumentenkrediet op gangbare betaal- en facturatievormen’, november 2026 (hierna: AFM-interpretatie), p. 2 en 4-6.
[2]AFM-interpretatie, p. 2-3; AFM-nieuwsbericht.
[3]Art. 48 lid 1 Richtlijn (EU) 2023/2225 van 18 oktober 2023 inzake kredietovereenkomsten voor consumenten (PB L, 2023/2225, 30.10.2023) (CCD2).
[4]Kamerstukken I 2026/27, 36 924, A (gewijzigd voorstel van wet, 6 oktober 2026) en B (verslag, 3 november 2026); zie www.eerstekamer.nl (geraadpleegd op 20 november 2026).
[5]Art. 3, punten 1 en 3, en overweging 17 CCD2; AFM-interpretatie, p. 2 en vn. 7.
[6]Art. 3, punt 3, CCD2; AFM-interpretatie, p. 4-5 (stap 1).
[7]AFM-interpretatie, p. 5 (stap 2), met verwijzing naar art. 7:57 lid 1 sub ab BW (voorgesteld).
[8]Art. 2 lid 2 sub h, eerste alinea, CCD2; art. 7:58 lid 2 sub d BW en art. 1:20 lid 1 sub e Wft (voorgesteld); Kamerstukken II 2025/26, 36 924, nr. 3, p. 66-68; AFM-interpretatie, p. 5-6 (stappen 3 en 4). Mkb volgens de Europese definitie: onder meer minder dan 250 werkzame personen en een jaaromzet van ten hoogste € 50 mln of een balanstotaal van ten hoogste € 43 mln, mogelijk inclusief partner- en verbonden ondernemingen (art. 2 lid 1 en art. 3 bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG).
[9]Art. 2 lid 2 sub h, tweede alinea, CCD2; art. 7:58 lid 2 sub e BW (voorgesteld); AFM-interpretatie, p. 5 en 7-8 (stappen 2, 4 en 5).
[10]AFM-interpretatie, p. 2.
[11]Art. 2 lid 2 sub h CCD2; AFM-interpretatie, p. 6.
[12]Art. 2 lid 2 sub h, onder ii, CCD2; AFM-interpretatie, p. 6-7; art. 6:96 lid 2 sub c BW en Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten.
[13]AFM-interpretatie, p. 6-7; Kamerstukken II 2025/26, 36 924, nr. 3, p. 68-69.
[14]AFM-interpretatie, p. 3-4, 6 en 8; AFM-nieuwsbericht.