De praktijk
Samenwerken begint vaak praktisch. U bedient samen klanten, deelt een kantoor en kosten, of treedt samen naar buiten. Een contract lijkt overbodig, want het loopt goed. Tot er een conflict ontstaat of een schuldeiser zich meldt. Dan kan blijken dat uw samenwerking juridisch een maatschap is. Niet omdat u dat zo hebt afgesproken, maar omdat u in de praktijk zo hebt samengewerkt.
Het juridische punt
Een maatschap ontstaat wanneer twee of meer partijen iets inbrengen (arbeid, geld of middelen) om samen voordeel te behalen. Een contract is daarvoor niet nodig, en de naam die u aan de samenwerking geeft, is niet beslissend. De rechter kijkt naar hoe u feitelijk samenwerkt: brengt u allebei iets in, deelt u winst en kosten, en is er sprake van enige organisatie en continuïteit? Ook hoe u naar buiten optreedt, met één naam, één website of gezamenlijke facturen, telt mee.
De maatschap moet niet worden verward met de vennootschap onder firma (vof). Beide zijn personenvennootschappen, maar het zijn verschillende vormen met deels eigen regels. Van een vof is sprake als de partners samen een bedrijf drijven en naar buiten optreden onder één gemeenschappelijke naam. Ontbreekt een gemeenschappelijke naam, of gaat het om een vrij beroep, zoals advocaten, artsen of accountants, dan is het een maatschap.
Wordt uw samenwerking als maatschap of vof gezien, dan heeft dat gevolgen:
- Tegenover klanten en leveranciers. U kunt persoonlijk worden aangesproken voor uw deel van schulden die uw partner namens de samenwerking is aangegaan, als hij daartoe bevoegd was. Is uw samenwerking een vof, dan bent u voor het volledige bedrag aansprakelijk.
- Tussen u en uw partner. Uw partner kan een aandeel opeisen in de winst en in wat u samen hebt opgebouwd, en kan de samenwerking beëindigen en afrekening vorderen. Zijn er geen afspraken over de verdeling, dan geldt de wettelijke regel: verdeling naar verhouding van ieders inbreng. Dat kan ver afwijken van wat u voor ogen had.
Overigens ligt er al enkele jaren een wetsvoorstel dat het onderscheid tussen maatschap en vof wil afschaffen en beide wil vervangen door één nieuwe vorm. Dat voorstel is nog in voorbereiding; wanneer en in welke vorm het wordt ingevoerd, is niet bekend. Tot die tijd gelden de huidige regels.
Wat betekent dit voor ondernemers?
Wie samenwerkt zonder afspraken, laat de rechter achteraf bepalen hoe de samenwerking in elkaar zat. Wie geen maatschap wil, heeft er belang bij dat op papier én in de praktijk duidelijk is wat de samenwerking wél is, bijvoorbeeld een opdracht tussen twee zelfstandigen. De rechter kijkt dan onder meer naar de facturen, de naam en uitstraling naar buiten en de inschrijving in het handelsregister.
Let op: ook een samenwerking die op papier goed geregeld is, kan uitgroeien tot een maatschap als in de praktijk anders wordt gewerkt dan afgesproken.
Wie wel samen wil ondernemen, kan kiezen uit een maatschap, vof of bv. Bij elke vorm spelen vragen over de winstverdeling, de bevoegdheden en het uit elkaar gaan.
Er is ook een keerzijde. Staat de samenwerking onder druk en hebt u veel geïnvesteerd zonder dat er iets op papier staat? Dan kan het juist in uw voordeel zijn dat er een maatschap is ontstaan. Dat kan u recht geven op uw deel van de winst en van wat samen is opgebouwd, zoals klanten en goodwill.
Vragen voor ondernemers
Werkt u samen met een andere ondernemer? Dan spelen de volgende vragen:
- Is schriftelijk vastgelegd wat onze samenwerking is, en wat niet?
- Treden wij naar buiten op als één bedrijf, met een gezamenlijke naam, website of facturen?
- Delen wij winst, kosten of klanten, en is afgesproken hoe?
- Klopt onze inschrijving in het handelsregister met hoe wij werkelijk samenwerken?
- Is geregeld wat er gebeurt als een van ons wil stoppen?
Twijfelt u bij een van deze vragen? Dan is dit het moment om uw samenwerking juridisch te laten toetsen.
Tot slot
Niet het contract, maar de praktijk bepaalt of u een maatschap hebt. Wie dat weet, kan het risico beperken en, als het erop aankomt, de kansen benutten.
Contact
Wilt u weten hoe uw samenwerking juridisch uitpakt? Neem gerust contact met ons op via +31 20 800 64 00 of info@acginter.com.