De praktijk

U runt samen met uw compagnon een onderneming. De zaken gaan goed, u vertrouwt elkaar en ieder heeft zijn eigen verantwoordelijkheden. Totdat blijkt dat uw compagnon zonder overleg een grote financiële verplichting is aangegaan. De onderneming kan niet betalen en de schuldeiser klopt bij u aan. Niet alleen bij de vennootschap onder firma (vof), maar ook bij u persoonlijk.

U heeft de overeenkomst niet getekend, wist niets van de verplichting en bent het er absoluut niet mee eens. Toch kunt u voor de volledige schuld aansprakelijk zijn. Zelfs uw spaargeld, woning en andere privébezittingen kunnen daardoor in gevaar komen.

Hoe voorkomt u dat zakelijke beslissingen van uw compagnon uw persoonlijke financiële toekomst bepalen?

Het juridische punt

Bij een vof is iedere vennoot in beginsel hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. Dat betekent dat een schuldeiser de volledige schuld bij één vennoot kan opeisen, ongeacht wie de verplichting is aangegaan of hoe de vennoten onderling de verantwoordelijkheden hebben verdeeld.

Daarbij zijn drie zaken van bijzonder belang:

• Uw compagnon kan u financieel binden. Iedere vennoot is in beginsel bevoegd namens de vof overeenkomsten te sluiten. Ook zonder uw toestemming. U kunt die bevoegdheid beperken, bijvoorbeeld door vast te leggen dat voor verplichtingen boven een bepaald bedrag beide vennoten moeten tekenen. Om een dergelijke beperking ook tegenover derden te kunnen inroepen, is een correcte inschrijving in het handelsregister van groot belang.
• Onderlinge afspraken beschermen u niet automatisch tegen schuldeisers. Heeft u afgesproken dat uw compagnon bepaalde schulden zelf draagt? Dan kunt u hem daarop onder omstandigheden aanspreken wanneer u moet betalen. Maar de schuldeiser is aan die interne afspraak niet gebonden. En als uw compagnon geen verhaal biedt, kunt u alsnog met de financiële gevolgen blijven zitten.
• Ook na uw vertrek kunt u aansprakelijk blijven. Wie uit een vof stapt, is daarmee niet automatisch van bestaande verplichtingen bevrijd. Voor schulden die tijdens uw deelname zijn ontstaan, kan uw aansprakelijkheid blijven bestaan. Bovendien kan een niet of niet correct geregistreerde uittreding tot aanvullende risico’s leiden.

Het belangrijkste misverstand is dat een goede vennootschapsakte uw privévermogen volledig beschermt. Dat is niet het geval. Wel kunnen zorgvuldig vastgelegde bevoegdheden.

Wat betekent dit voor ondernemers?

Een vof is gebaseerd op samenwerking en vertrouwen. Maar juist wanneer het vertrouwen groot is, worden juridische afspraken vaak onvoldoende vastgelegd. Zolang alles goed gaat, lijkt dat geen probleem. Pas wanneer een compagnon onverantwoorde verplichtingen aangaat, financiële informatie achterhoudt of de samenwerking eindigt, blijkt hoe kwetsbaar die situatie kan zijn.

Een goed opgestelde vennootschapsakte regelt daarom veel meer dan alleen de winstverdeling. Denk aan duidelijke grenzen aan de bevoegdheden van iedere vennoot, afspraken over belangrijke financiële beslissingen, inzage in de administratie en de gevolgen wanneer één van de vennoten zijn verplichtingen niet nakomt.

Ook de beëindiging van de samenwerking verdient aandacht. Wat gebeurt er als een vennoot wil vertrekken, langdurig ziek wordt of overlijdt? Hoe wordt de onderneming gewaardeerd, wie mag haar voortzetten en wie draagt de bestaande verplichtingen?

Naarmate een onderneming groeit en grotere financiële risico’s aangaat, wordt bovendien de vraag belangrijk of de vof nog wel de meest geschikte rechtsvorm is. Een overstap naar een bv kan onder omstandigheden verstandig zijn, maar vereist een zorgvuldige beoordeling van de bestaande verplichtingen en aansprakelijkheden

Vragen voor ondernemers

Stel uzelf eens de volgende vragen:

• Weet u welke financiële verplichtingen uw compagnon zonder uw toestemming mag aangaan?
• Zijn eventuele beperkingen van de vertegenwoordigingsbevoegdheid correct vastgelegd en ingeschreven in het handelsregister?
• Weet u welke gevolgen het voor uw privévermogen kan hebben als uw compagnon een grote zakelijke schuld veroorzaakt?
• Is duidelijk geregeld wat er gebeurt als de samenwerking eindigt of één van de vennoten niet meer kan betalen?
• Past uw huidige vennootschapsakte nog bij de omvang en de financiële risico’s van uw onderneming?

Kunt u niet alle vragen met overtuiging beantwoorden? Dan is het verstandig uw juridische positie te laten beoordelen voordat er problemen ontstaan.

Tot slot

Ondernemen met een compagnon betekent samen kansen benutten, maar ook financiële risico’s delen. Het gevaar zit vaak niet in de afspraken die u bewust maakt, maar in de verplichtingen die uw compagnon kan aangaan zonder dat u daarvan weet.

Goede juridische afspraken kunnen niet ieder risico uitsluiten, maar kunnen wel voorkomen dat u onnodig kwetsbaar bent. En juist wanneer de samenwerking nog goed is, kunt u die afspraken het beste maken.

Contact

Wilt u weten welke risico’s u als vennoot persoonlijk loopt en of uw huidige vennootschapsakte voldoende bescherming biedt? Wij beoordelen graag uw juridische positie en adviseren u over de maatregelen waarmee u uw zakelijke belangen en privévermogen zo goed mogelijk kunt beschermen.

Neem gerust contact met ons op via +31 20 800 64 00 of info@acginter.com.