De praktijk

Ongewenst gedrag op de werkvloer komt (helaas) vaker voor dan werkgevers soms denken.

Denk aan pesten, discriminatie, seksuele intimidatie, agressie, geweld of structureel grensoverschrijdende omgangsvormen.

Als werkgever bent u nu al verplicht om te zorgen voor een veilige werkomgeving.
Vanaf 1 juli 2026 komt daar een concrete verplichting bij: werkgevers met tien of meer werknemers moeten beschikken over een schriftelijke gedragscode tegen ongewenst gedrag.

Dat betekent dat algemene kernwaarden of losse afspraken niet meer voldoende zijn.

Werknemers moeten duidelijk kunnen terugvinden welk gedrag niet wordt geaccepteerd, waar zij terechtkunnen en wat er gebeurt als regels worden overtreden.

Het juridische punt

De Arbowet verplicht werkgevers om beleid te voeren tegen psychosociale arbeidsbelasting. Ongewenst gedrag valt daaronder.

De nieuwe verplichting maakt dit concreter. Werkgevers met tien of meer werknemers moeten een gedragscode hebben waarin in ieder geval aandacht wordt besteed aan ongewenst gedrag op de werkvloer, zoals pesten, seksuele intimidatie, discriminatie, agressie en geweld.

Een goede gedragscode beschrijft niet alleen wat verboden is, maar ook:

• welk gedrag binnen de organisatie als ongewenst wordt gezien;
• waar werknemers terechtkunnen met vragen, signalen of meldingen;
• hoe meldingen worden opgevolgd;
• welke ondersteuning beschikbaar is;
• en welke maatregelen kunnen volgen bij overtreding.

Alleen een document opstellen is niet genoeg.

De gedragscode moet ook actief onder de aandacht van werknemers worden gebracht. Anders blijft het beleid vooral papier.

Wat betekent dit voor u?

Werkgevers doen er verstandig aan om tijdig te controleren of hun bestaande beleid voldoet.

Heeft uw organisatie al een personeelshandboek, klachtenregeling of vertrouwenspersoon? Dan is het belangrijk om te beoordelen of deze regelingen goed aansluiten op de nieuwe gedragscode.

Een standaardtekst is meestal onvoldoende.

De gedragscode moet passen bij de praktijk binnen uw organisatie.

Een kantooromgeving kent andere risico’s dan een productiebedrijf, zorginstelling, onderwijsinstelling of organisatie met veel klantcontact.

In de praktijk gaat het vaak mis doordat regels te algemeen zijn geformuleerd. Begrippen als “respectvol gedrag” of “professionele omgang” zijn nuttig, maar geven werknemers onvoldoende houvast als niet duidelijk is wat daar concreet onder valt.

Juridisch scherp – Tips voor werkgevers

Zorg voor een schriftelijke gedragscode tegen ongewenst gedrag.

In de praktijk komt dat neer op:

• Omschrijf concreet welk gedrag binnen uw organisatie niet wordt geaccepteerd.
• Neem in ieder geval pesten, discriminatie, seksuele intimidatie, agressie en geweld op.
• Maak duidelijk waar werknemers terechtkunnen met vragen of meldingen.
• Leg vast hoe meldingen worden behandeld en welke ondersteuning beschikbaar is.
• Beschrijf welke maatregelen kunnen volgen bij overtreding van de gedragscode.
• Stem de gedragscode af op het personeelshandboek, de klachtenregeling, de vertrouwenspersoon en eventuele OR- of PVT-afspraken.
• Breng de gedragscode actief onder de aandacht, bijvoorbeeld bij onboarding, interne communicatie en periodieke bespreking.

Vragen voor werkgevers

• Heeft uw organisatie al een schriftelijke gedragscode?
• Is duidelijk welk gedrag binnen uw organisatie ontoelaatbaar is?
• Weten werknemers waar zij terechtkunnen met vragen of meldingen?
• Sluit de gedragscode aan bij de praktijk op de werkvloer?
• Is duidelijk hoe meldingen worden opgevolgd?
• Wordt de gedragscode actief besproken, of staat deze alleen op papier?

Tot slot

Vanaf 1 juli 2026 moeten werkgevers met tien of meer werknemers beschikken over een gedragscode tegen ongewenst gedrag.

Werkgevers die nu al hun beleid controleren, voorkomen dat zij straks onder tijdsdruk een standaarddocument moeten invoeren dat niet goed aansluit op de praktijk.

Wilt u weten of uw gedragscode, personeelshandboek of meldregeling voldoet?

Neem gerust vrijblijvend contact met ons op. Wij denken graag met u mee over de juiste aanpak.